ვაჟა ფშაველა

ვაჟა ფშაველას პრემია დავით წერედიანს

პოეტ დავით წერედიანს პოეტური კრებულისთვის „პარაპეტი“ გარდაცვალების შემდეგ ვაჟა-ფშაველას სახელმწიფო პრემია მიენიჭა. ეს არის ვაჟა ფშაველას სახელობის პრემიის მეორედ გაცემის შემთხვევა. პრემია პირველად 2018 წელს გურამ დოჩანაშვილმა მიიღო. ვაჟა-ფშაველას სახელობის პრემია გაიცემა ლიტერატურის დარგში – პროზაში, პოეზიაში, პუბლიცისტიკაში – უმნიშვნელოვანესი ნაწარმოებისათვის, რომელიც მხატვრულ ღირსებათა გამო საერთო ეროვნულ აღიარებას მოიპოვებს და განმსჭვალულია თავისუფლების, ჰუმანიზმისა და პატრიოტიზმის […]

ვაჟა ფშაველას საახალწლო გზავნილი

გენიოსმა შემოქმედმა ვაჟა ფშაველამ ახალ წელს ულამაზესი ლექსი მიუძღვნა: “ხელში ავიღებ ჩონგურსა და ზედ დავმღერებ ცოტასა; ვერ ვუღალატებ ჩვეულებრ ამ საახალწლო მოდასა. მგელს რომ არ ვაქებ, წესია, საქებს შევასხამ ხოტბასა. ღმერთმა დაგასწროთ მრავალსა ახალწელსა და შობასა!.. … შორს ჩემგან, მაცდურებაო, შორს ჩემგან, უქმად დვრენაო! რა ტკბილი არის, ვინც იცის თავის მშობელი ენაო. გვიამბობს წარსულთ საქმეთა […]

გულქან რაზიკაშვილი მამაზე – ვაჟა ფშაველაზე

ვაჟა ფშაველაზე ბევრიც ითქვა და ბევრიც დაიწერა, მაგრამ მისი შვილის – გულქან რაზიკაშვილის ნაამბობი მაინც ყველაზე განსაკუთრებულია. “არტ ინფო” გთავაზობთ ფოლკლორისტის ეთერ თათარაიძის ჩანაწერებს გულქან რაზიკაშვილის ნაამბობიდან: “- უქმდება, მზე ჩადის, ხო არ დაგღალე ეთერო! – არა… … – ხან წავიღიღინოთ კიდეცა, ჩემო ქალო… თავის პატრონი ენაცვლოს თავის თვალყვითელ ციცასაო, დაძვრება მეზობლებშია, დამბალ ხაჭოსა ზიდავსაო, […]

ვაჟა ფშაველა ქართულ ენაზე

მწერალი და პოეტი ვაჟა ფშაველა ქართულ ენაზე და მის შებღალვაზე ჯერ კიდევ 1901 წელს წერდა: “ამ ბოლო ხანს ჩვენს საზოგადოებაში მასლაათის დროს და გაზეთებშიაც შეხვდებით სამდურავს ქართულის ენის შებღალვისა გამო, თუ საქმეს ჩავუკვირდებით, ამ სამდურავს საფუძველს ვუპოვით. ყველა ჩვენგანს სწავლა მიუღია უცხო ენის მეოხებით, უცხო ენაზედ დაწერილს წიგნებით გვივარჯიშებია ყველას ჩვენი გონება და, უეჭველია, ამ […]

ვაჟა ფშაველა – ხმელი წიფელი

ყველას და, მათ შორის, მეც მიყვარს მაღალი, მწვანით, ყვავილებით მორთული მთა; გაზაფხულის სუნი, ახლად ამომავალი ბალახი, ახლად დამდნარის ყინულისათვის რომ უჯობნია, უცოდველად, უვნებლად ამოუჩენია თავი და შეჰყურებს მზეს, ქვეყანას, იჩქმალება, ინაბება, მაგრამ ნაზს, მიბნედილს სახეზე გამოუთქმელი ტრფიალება გადაჰფენია: – გავცოცხლდი, მადლი ჩემს გამჩენსაო, – თითქოს დუდუნებს. საამურია, გაყინული ხეები გაზაფხულის სითბოთი ზოგნი რომ გაიფოთლებიან და […]

ლექსები კახეთზე

საქართველოს ერთ-ერთი ულამაზესი კუთხე – კახეთი არაერთი პოეტის მუზა გამხდარა. ამის დასტურია “არტ ინფოს” მიერ შემოთავაზებული ლექსები:   მიხეილ ქვლივიძე: აი, სამოთხე თვალით ხილული – დამწიფებული მზეში თაველი და გოლიათი ერთი მტკაველი კავკასიონად გადაჭიმული… კახეთი, ჩემი ოცნების მხარე!.. შეღამებამდე ვენახის კრეფა, შეღამებისას ნამგალა მთვარე და ორღობეში ძაღლების ყეფა. მერე – ღამეთა გრძელი ზღაპარი და გახვეული ნისლში […]

ვაჟა ფშაველას უმნიშვნელოვანესი მოგონება

ვაჟა ფშაველას ცხოვრება და მოღვაწეობა მისი შემოქმედების მოყვარულებმა კარგად იციან, თუმცა არის ეპიზოდები ლუკა რაზიკაშვილის ცხოვრებაში, რომლებიც განსაკუთრებულია. “არტ ინფო” ერთ-ერთ მათგანს გაგიზიარებთ, რომელიც ლუკასა და მისი ძმის გიორგის პეტერბურგში ცხოვრების დროს ერთ-ერთ გერმანელ სტუდენტთან შეხვედრის დროს მოხდა. პეტერბურგში რაზიკაშვილებს ფული გამოელიათ და მშივრები ქუჩაში შეხვდნენ გერმანელს, რომელმაც ძმებს ბილიარდის თამაში შესთავაზა, ვინც წააგებდა, სადილის […]

ულამაზესი ვიდეო ვაჟა ფშაველაზე

ვაჟა ფშაველას ცხოვრებასა და შემოქმედებაზე არაერთი ვიდეო შექმნილა, თუმცა ანიმატორმა გიორგი გაგლოშვილმა – გაგლომ სულ სხვანაირი ნამუშევარი შემოგვთავაზა. ვაჟა ფშაველას ლექსი “ის კი არ არის ბიჭობა” მსახიობმა გოგი ხარაბაძემ წაიკითხა, გაგლომ კი მასზე ანიმაცია შექმნა. ხმის დიზაინი თორნიკე გელაშვილს ეკუთვნის, მუსიკა – ლელა ნაყეურს.

სტალინისა და ვაჟა ფშაველას უცნობი ისტორია

სტალინისა და ვაჟა ფშაველას ისტორია დიპლომატმა გელა ჩარკვიანმა მამასთან – კანდიდ ჩარკვიანთან საუბრისას გაიხსენა: “- ვიცი, არ გესიამოვნება ამაზე ლაპარაკი, გაზეთში დაიბეჭდა რაღაც ახსნა-განმარტების მსგავსი და მაინც საჭიროდ მიმაჩნია გკითხო. რა მოხდა ვაჟა-ფშაველასთან დაკავშირებით? რატომ გაახსენდა ის სტალინს ან რისთვის დასჭირდა მისი კრიტიკა? რა მოხდებოდა, რომ არ დამორჩილებოდი სტალინის ნებას, როგორი სცენარით განვითარდებოდა მოვლენები? – […]

ვაჟა ფშაველას მიმართვა დედებს

ვაჟა ფშაველას ერთგული ნინო ფურცელაძე

პოეტი და მწერალი ვაჟა ფშაველა ჯერ კიდევ წინა საუკუნეში მიმართავდა ქართველ დედებს და მათ შვიელბსი ბედ-იღბლის მთავარ გადამწყვეტებს უწოდებდა. რაც დრო გადის, მისი მიმართვა სულ უფრო და უფრო აქტუალური ხდება: “დედაა გადამწყვეტი შვილების ბედ-იღბლისა, შვილის მომავალი უსათუოდ იმაზეა დამოკიდებული, თუ დედამ რა შთაბეჭდილებებით ასაზრდოვა შვილის ნორჩი, მაგრამ ღრმად აღმბეჭდი გული და გონება. ამიტომ საჭიროა ყოველი […]