თეთრი ტრიუფელის დელიკატესად ქცევის ისტორია საოცრად საინტერესოა. პიემონტში ამ სოკოს დიდი ხნის განმავლობაში იცნობდნენ და ზოგჯერ საკვებადაც იყენებდნენ, თუმცა შავი ტრიუფელისგან განსხვავებით განსაკუთრებულ ღირებულებას მას არ ანიჭებდნენ — მთებში თეთრი ტრიუფელი უხვად მოიპოვებოდა. ის, რაც ფეხქვეშ იზრდება და დიდ ძალისხმევას არ საჭიროებს, განძად აღქმა ძნელია. მსგავსი ისტორია ჰქონდა ლობსტერსაც კოლონიურ ამერიკაში — ისინი ღარიბების საკვებად ითვლებოდნენ და ნაპირზე ისე უხვად გამორიყავდა ტალღები, რომ სასუქადაც კი იყენებდნენ. გემთმშენებელი სამუშაო ადგილების მუშები კი გაფიცვებსაც აწყობდნენ, როცა მათ ხშირად ლობსტერით კვებავდნენ.
რატომ ერიდებოდნენ თეთრ ტრიუფელს
თეთრ ტრიუფელს საკმაოდ სპეციფიკური და მძაფრი სუნი აქვს — მასში იგივე ფერომონი გვხვდება, რასაც ღორები გამოყოფენ, რის გამოც მდედრი ღორები განსაკუთრებული გატაცებით ეძებდნენ მას. სწორედ ამის გამო ღორები თანდათან ძაღლებით ჩანაცვლდნენ ტრიუფელის ძიებაში — ღორები მას მაშინვე შესჭამდნენ ხოლმე.
ადამიანისთვის ტრიუფელის სუნი საკმაოდ ძლიერი და ინტენსიურია. გარდა ამისა, ის სწრაფად ფუჭდებოდა (მაცივრები მაშინ ჯერ არ არსებობდა) და რამდენიმე დღეში არომატის ნახევარს კარგავდა. ცოცხალი სახით მისი პარიზში ჩატანა ტექნიკურად შეუძლებელი იყო — მაშინ კი მხოლოდ პარიზი წყვეტდა, რა ითვლებოდა დახვეწილად. შავ ტრიუფელს ფრანგები კარგად იცნობდნენ და უყვარდათ კიდეც — ის მათთანვე იზრდებოდა.
ტრიუფელი მითებსა და ლეგენდებში
პლუტარქიც კი ამტკიცებდა, რომ ტრიუფელი მიწაა, რომელშიც მეხი დაეცა. პითაგორასა და არისტოტელეს ტრიუფელი ეფექტურ აფროდიზიაკად მიაჩნდათ, მარკიზ დე სადი ორგიების წინ ტრიუფელს მიირთმევდა, ნაპოლეონ ბონაპარტი ჟოზეფინასთან პაემნების წინ ჭამდა, ხოლო ალექსანდრ დიუმა წერდა, რომ ტრიუფელს გარკვეულ პირობებში ქალის უფრო ალერსიანად, ხოლო მამაკაცის უფრო ვნებიანად ქცევა შეუძლია.
ჯაკომო მორა — კაცი, ვინც ტრიუფელი დელიკატესად აქცია
თეთრი ტრიუფელი დელიკატესად ერთი ადამიანის, იტალიელი ჯაკომო მორას წყალობით იქცა. მან თურინში საკუთარი რესტორანი გახსნა, რამდენიმე წელიწადში საკმარისი თანხა დააგროვა და შეიძინა Hotel Savona ალბაში, რომელიც ღვინის ვაჭრების, მეწარმეების, ჟურნალისტებისა და მოგზაურების შეხვედრის ადგილად აქცია. სწორედ იქიდან დაიწყო მან თეთრი ტრიუფელის პოპულარიზაცია. მორა ამ სოკოთი დაინტერესებული იყო და აქტიურად ცდილობდა მისი სხვადასხვა კერძში დამატებას.
1929 წელს მან ალბაში პირველი ეროვნული თეთრი ტრიუფელის ბაზრობა მოაწყო.
მორას შვილის მოგონებით, მამამისს მარკეტინგის არც ერთი წიგნი არ წაუკითხავს, თუმცა 1933 წელს ბრიტანულმა გაზეთმა The Times მას ვრცელი სტატია მიუძღვნა და “ტრიუფელის მეფედ” შერაცხა.
ტრიუფელი — ცნობილი ადამიანების დელიკატესი
მორა ტრიუფელს ცნობილ პირებს საჩუქრად უგზავნიდა. მიმღებთა შორის იყვნენ უინსტონ ჩერჩილი, რომის პაპი პავლე VI, ჰარი ტრუმენი, დუაიტ აიზენჰაუერი, ალფრედ ჰიჩკოკი, მერილინ მონრო, სოფი ლორენი და რიტა ჰეიუორტი. მონრო აღტაცებული იყო და ამბობდა, რომ არასოდეს უგემია ამაზე გემრიელი და უჩვეულო რამ, ჩერჩილმა კი საჩუქრისთვის მადლობა გადაუხადა. სწორედ ასე დაიწყო თეთრი ტრიუფელის ქცევა ცნობილი ადამიანების საკვებად — მისი თვითმფრინავებით ტრანსპორტირებაც კი დაიწყეს, ხოლო ალბას თეთრი ტრიუფელი ფუფუნების სიმბოლოდ იქცა.
თანამედროვე ღირებულება
დროთა განმავლობაში თეთრი ტრიუფელის ფასმა ჯერ შავს დაეწია, შემდეგ კი გადააჭარბა კიდეც. ალბას ბაზრობა თანდათან საერთაშორისო ღონისძიებად ჩამოყალიბდა. დღეს თეთრი ტრიუფელის ფასი კილოგრამზე 3,000–5,000 ევროს აღწევს, ხოლო ყველაზე მსხვილი ეგზემპლარები აუქციონებზე ათეულ ათასობით ევროდაც იყიდება.
