Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

ლიანა ისაკაძე: ,,ორჯერ მოვკვდი!’’

2 აგვისტო, 2015

1lianaმსოფლიოში ცნობილი ქართველი მევიოლინე ლიანა ისაკაძე 3 წლიდან მუსიკოსია. მან თავისით ისწავლა დაკვრა როიალზე და ქმნიდა კომპოზიციებს. 3 წლის კომპოზიტორი საერთო გაოცებას იწვევდა. ვიოლინოზე დაკვრა კი 7 წლის ასაკში სრულიად შემთხვევით დაიწყო. 3 თვის შემდეგ, იგი მსმენელის წინაშე უკრავდა. 9 წლის მევიოლინეს აკომპანიმენტს სახელმწიფო ორკესტრი უწევდა, ხოლო 10 წლისა უკვე სოლო კონცერტით წარსდგა მსმენელის წინაშე და კონკურსგარეშეც მიიწვიეს საერთაშორისო ფესტივალ–კონკურსზე მოსკოვში, სადაც მან პროფესიონალ მუსიკოსთა საკონკურსო პროგრამა უნაკლოდ შეასრულა. 12 წლის ასაკში მას პირველი პრემია მიენიჭა ამიერკავკასიის მევიოლინეთა კონკურსზე. 14 წლის მუსიკოსი, როგორც გამონაკლისი მიიწვიეს მუსიკოსთა საკავშირო კონკურსზე, სადაც მონაწილეთა ასაკის ქვედა ზღვარი 17 წელი იყო. ამ კონკურსზე ლიანას მეორე პრემია მიენიჭა.

18 წლის მევიოლინემ მარგარიტა ლონგისა და ჟაკ ტიბოს მევიოლინეთა საერთაშორისო კონკურსზე პარიზში გრანპრი და პირველი პრემია მოიპოვა. მესამე პრემიით ჩაიკოვსკის სახელობის საერთაშორისო კონკურსის ლაურეატი გახდა მოსკოვში და იმავე წელს, სიბელიუსის საერთაშორისო კონკურსზე ჰელსინკში, პირველი პრემია და სიბელიუსის კონცერტის საუკეთესო შესრულების სპეციალური პრიზი მიენიჭა.

ლიანა ისაკაძე შეყვანილია XX საუკუნის 2000 გამოჩენილ მუსიკოსთა ენციკლოპედიაში, რომელიც 2002 წელს კემბრიჯის ბიოგრაფიულმა ცენტრმა გამოაქვეყნა.

“არტინფო” მსოფლიოში აღიარებული ქართველი მევიოლინეს ცხოვრების მნიშვნელოვან ეტაპებს წარმოგიდგენთ.

***

“რომ დავიბადე, თურმე, დედაც კი არ ვთქვი, ვიმღერე და პირველად ჩემს ძმას შევხედე და გავუღიმე. ეს ნიჭი თანდაყოლილი მაქვს. სამი წლისამ ჩემით ვისწავლე როიალზე დაკვრა, თურმე, პატარ-პატარა კომპოზიციებს ვუკრავდი. ნოტებს ვერ ჩავწერდი, მაგრამ დედაჩემი მისმენდა და ჩუმად იწერდა. 20 წლის რომ გავხდი, გადმოიღო ეს ჩანაწერები და მაჩვენა. რადგან როიალზე ვუკრავდი, უნდოდათ, საფორტეპიანოზე შევეყვანე, მაგრამ სწორედ იმ დღეს ძალიან ავად გავხდი. ერთი წელი რომ არ დაგვეკარგა, ერთი კვირის შემდეგ ვიოლინოს გამოცდა იყო, იქ შემიყვანეს. არასდროს მინანია, იმდენად შემიყვარდა ვიოლინო. მაღალი სიცხეები რომ მქონდა, ვიწექი და ისე ვუკრავდი, ვმეცადინეობდი. მოსკოვში ყოფნისას, ვხატავდი. იქ მხატვრები მირჩევდნენ, ვიოლინოზე დაკვრისთვის თავი დამენებებინა და ხატვა დამეწყო. რაც კი მქონდა ნახატები, ყველა დაიკარგა, ვერსად მივაგენი. არ ვიცი, შეიძლება ვიღაცამ მოიპარა. ამის მერე წერა დავიწყე. როცა თავისუფალი დრო გამომიჩნდებოდა, დავჯდებოდი და დღიურის მსგავს, ჩანაწერებს ვაკეთებდი, ქრისტეზე, მუსიკაზე, ადამიანზე. მეორე დღეს რომ წავიკითხავდი, თვითონ მიკვირდა, ასე კარგად როგორ დავწერე-მეთქი. ეს ჩანაწერები ყოველთვის ცალ-ცალკე, პატარა ფურცლებზე მქონდა რუსულად. ჩემს მეუღლეს ეს ყველაფერი შეუნახავს, ქართულად გადათარგმნა და ერთ მშვენიერ დღეს წიგნად გამოსცა. მე ამის წინააღმდეგი ვიყავი, არასდროს მიფიქრია მის გამოცემაზე. ჩემმა მეუღლემ მითხრა – ეს ფილოსოფიური ლიტერატურის შედევრიაო და მაინც გამოაქვეყნა. 18 წლისამ ცხენზე ჯდომა ვისწავლე და გიჟივით დავაჭენებდი. მიმაჩნია, რომ ყველა მუსიკოსისთვის აუცილებელია ხელოვნება, ფერწერა, არქიტექტურა, მუსიკა.”

***

“მამაჩემი გენიოსი ადამიანი იყო, პროფესიით ფიზიკოსი, 17 საერთაშორისო გამოგონება ჰქონდა. მამა ძალიან კარგად მღეროდა. ჰამლეტ გონაშვილის ხმა ძალიან ჰგავდა მის ხმას. დედაჩემმა მთელი თავისი ცხოვრება მე შემომწირა. დედა გერმანულს ასწავლიდა ინსტიტუტში. მე რომ დაკვრა დავიწყე, უკვე ერთ წელიწადში ვიცოდით, რომ მევიოლინე გავხდებოდი, ჩემმა მშობლებმა სიტყვა კარიერის მნიშვნელობაც არ იცოდნენ, ჩვენს ოჯახში ეს სიტყვა არასდროს არ ხსენებულა. მე სულ სხვა ღირებულებებით მზრდიდნენ. ისინი მეუბნებოდნენ, შენი არც დაკვრა გვინდა, არც არაფერი, მთავარია, ჯანმრთელი იყოო.”

***

“მოსკოვში რომ გადავედი, მერე ვნახე, ახალგაზრდები რას აკეთებდნენ, როგორ იბრძოდნენ კარიერისთვის, ჯერ კიდევ საბჭოთა კავშირის დროს ხდებოდა ეს. მე პატარა ბავშვი ჩავედი და არაფერი ვიცოდი. ძალიან მიკვირდა, რომ ვუყურებდი, რაზე ზრუნავდა ხალხი. მე კი მხოლოდ იმაზე ვფიქრობდი, კარგად დავუკრა, რომ ადამიანებს, დედაჩემს, მამაჩემს, ვასიამოვნო-მეთქი. ბრძოლის გარეშე დავიმკვიდრე თავი. ჩემთვის არავის არაფერი გაუკეთებია, თითიც არ გაუნძრევიათ. არც მენეჯერი მყოლია როდისმე. უბრალოდ, ხალხმა ამიტაცა თვითონ, მიდის და მოდის ხმა. ეს წარმატება ჩემთან თავისით მოვიდა.”

***

„სულ ვცდილობდი, გამემართლებინა ხალხის კეთილი განწყობა ჩემ მიმართ. ყოველი წარმატების შემდეგ ღმერთს მადლობას ვეუბნებოდი. ყველა ხელს მიწყობდა, რომ ჩემს პროფესიაში მაქსიმუმი გამეკეთებინა. ბუნებამ მიბოძა უნარი, ვხედავდე და მესმოდეს ის, რისი ხედვა და სმენა შეუძლებელია… როგორი სიამოვნებით მოვკვდებოდი, თუკი უფრო მაღალი და შეუზღუდავი მისწრაფებით დავბრუნდებოდი, რომ ამ სასტიკი და დაუნდობელი სიცოცხლის ზღუდეების გარღვევა შევძლო… როგორი უბედური ვარ ჩემს ადამიანურ სისულელეში, მაგრამ არ უნდა თანავუგრძნო საკუთარ თავს, არამედ უნდა გადავლახო ის… ადამიანი მთელი სიცოცხლის განმავლობაში ლაპარაკობს, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ ის რამეს ამბობს. იმისთვის, რომ ჭეშმარიტებას მიუახლოვდე, უნდა დუმდე, არ უნდა ლაპარაკობდე. ღმერთი თავის სიდიადეში სდუმს და თავისი დუმილით ასწავლის… ფრთხილად შემოავლეთ ხელები სულს და გეჭიროთ მაღლა, რომ თქვენით აღტაცებულნი კი არ იყვნენ, სიყვარულით გამკობდნენ…”

***

„თავგადასავლების მოყვარული ვარ და ამიტომ სულ რაღაც თავგადასავლებში ვებმები. ჩვენ ბაბუაჩემის აშენებულ პატარა სახლში, დიდუბეში ვცხოვრობდით. 2 წლის ვყოფილვარ, საწოლზე ვხტუნაობდი, გადმოვვარდი და იატაკზე თავი დავარტყი. თავში ლურსმანი შემერჭო და მოვკვდი. მამაჩემმა უცებ ამიტაცა ხელში და გამაქანა აფთიაქში. მეორედ, დედა ეზოში მურაბას აკეთებდა. მინდოდა მენახა, რას აკეთებდა და ცხელი მურაბა ზედ გადმოვისხი. მეორედ მაშინ მოვკვდი. ალბათ ვინმეს ეგონება, რომ მოუსვენარი და ცელქი ვიყავი, არადა, ძალიან ჩუმი ბავშვი ვიყავი. ეს თვისება ბოლომდე გამომყვა. ხმამაღლა არაფერს გამოვხატავ. გული ჩქარა მიძგერს და მიხარია, რაც მუსიკაშიც ჩანს.”

***

“სულ დიეტაზე ვარ. მხოლოდ ორჯერ ვჭამ, იმიტომ რომ არ მინდა, გავსუქდე. ეს დაკვრაში კი არ შემიშლის ხელს, უბრალოდ როგორც კი ვსუქდები, ვგრძნობ, რომ მთელი ენერგია კუჭზე და საჭმლის მონელებაზე გადადის. ცხოვრებაში არ ვყოფილვარ სილამაზის სალონში. ერთხელ როგორც გავიკეთე თმა, დღემდე ისე მაქვს. არასდროს წამისვამს სახეზე კრემი. არც პედიკიურ-მანიკიური გამიკეთებია, რადგან დაკვრაში ფრჩხილები ხელს მიშლის, სამაგიეროდ, ძალიან მიყვარს ლამაზი კაბები.”

***

“მოსკოვში 16 წლის ასაკში წავედი. ვეძებდი ნოტებს და ვერსად ვიშოვე. მამაჩემს დავურეკე, იქნებ მანდ იშოვო-მეთქი, მაგრამ, მანაც ვერ იშოვა. მამაჩემს ერთმა ახლობელმა უთხრა, პროფესორ ჩაჩავას კარგი ბიჭი ჰყავს თამაზი, ლიანას გაცნობა უნდაო. თამაზი დატრიალდა და მართლაც იშოვა ნოტები, თან მოსკოვშიც ჩამომიტანა. ასე გავიცანი მომავალი მეუღლე. თბილისში რომ ჩამოვედი, მანქანით მასეირნებდა და ერთხელ სადღაც მიმიყვანა. თურმე ოქრომჭედელთან და ჩემთვის ბეჭედსაც აკეთებინებს. დამნიშნა, მაგრამ ნახევარი წლის მერე ბეჭედი მოსკოვიდან ფოსტით გამოვუგზავნე. ორი წელი აღარ ვიყავი დანიშნული. პირველი პრემია რომ მივიღე პარიზის კონკურსზე, საქართველოში ჩამოვედი. თამაზი სახლში მირეკავდა, უნდა შეგხვდეო. არ მინდოდა შეხვედრა, მაგრამ მერე ვიფიქრე, კარგი, ჯანდაბას, შევხვდები-მეთქი, რამდენჯერმე შევხვდი, მერე დასასვენებლად წავედი და იქიდან რომ ჩამოვედით, 28 აგვისტო იყო, თამაზმა მითხრა, მამაჩემმა პირველ სექტემბერს ქორწილი დანიშნაო და წავიდა. მთელი დღე ვტიროდი. არ მინდოდა, მაგრამ მომეხათრა მამამისის, ცოლად გავყევი და დღემდე ერთად ვართ.”

***

“ჩემი ქმარი ძალიან თავისებური ადამიანია. მეც თავისებური ვარ, ამიტომ, ორი ასეთი რადიკალურად განსხვავებული ინდივიდი ერთმანეთს რომ ხვდება, იქ იოლი არაფერია. აბსოლუტურად განვსხვავდებით, მაგრამ მაინც ამდენი წელი შემოვრჩით ერთმანეთს. ძალიან ვუყვარვარ, ზედმეტადაც კი, ამიტომ მეჩხუბება კიდეც. ეს არის ჩემი უბედურება. ცდილობს, ყველაფერში დამეხმაროს, გვერდში ამომიდგეს, გამოსდის თუ არ გამოსდის, ეს უკვე სხვა საკითხია. ხანდახან ხელს მიშლის. ძალიან რთული ცხოვრება მაქვს გამოვლილი, ორი უკიდურესობაა, ვარ ძალიან ბედნიერი და ძალიან უბედურიც. ტრაგიზმი ნამდვილ ხელოვანს, შემოქმედს დაბადებიდან თან სდევს. შოსტაკოვიჩი, ბახი, ბეთჰოვენი გავიხსენოთ, ყველა ამ ნიშნით დაიბადა. როგორც კი რთული მომენტი ჩნდება, მძიმე პერიოდი, ავიღებ ხოლმე ვიოლინოს და ვიწყებ ბახის დაკვრას. მაშინვე მავიწყდება ყველაფერი, თითქოს არც არაფერი მომხდარა.”

***

“შვილზე კატეგორიულად ვთქვი უარი. მხოლოდ ვიოლინო და მორჩა! ვფიქრობდი, საქმეში შემიშლიდა ხელს. კიდევ რაღაც იყო, რაც ყოველთვის მაჩერებდა და რაზეც არ ვილაპარაკებ. არ ვნანობ, ძალიან კარგად მოვიქეცი. არასდროს მიცხოვრია იმედით, ყოველთვის ცხოვრების დინებას მივყვები. ღმერთს მივენდობი და ყველაფერი კისე ხდება, როგორც მას უნდა. როცა გამოუვალი მდგომარეობა მაქვს და რა ვიცი რა გავაკეთო, ღამე სიზმარში მამაჩემი მოდის და ჩემთვის იდეა მოაქვს, როგორ უნდა მოვიქცე და მეც ისე ვიქცევი. ბევრი ხიფათიც შემხვედრია ცხოვრებაში. ძალიან რისკიანი ადამიანი ვარ. ბევრ რისკზე წავსულვარ, რაღაც ძალა მარწმუნებს, რომ შევძლებ. მიყვარს ორიგინალურობა. მე მოვიფიქრე „მუსიკოსები ხუმრობენ“, „ვირტუოზები ფეისბუქზე“, „ღამის სერენადები“. ამბობენ, ლიანას მაგარი იდეები აქვს, მაგრამ რატომღაც მერე ყველა გენიალური აღმოჩნდებაო.”

***

“ძალიან კმაყოფილი ვარ იმით, როგორც ვიცხოვრე. ყველაფრის თავიდან დაწყება რომ შემეძლოს, ისევ იმავე გზით წავიდოდი. მხოლოდ ერთი ძალიან დიდი პასუხისმგებლობა მქონდა ყოველთვის კარგად დამეკრა. თუ ამას ვეღარ შეძლებ, მაშინ უნდა მოკვდე. მიყვარს ადამიანი და ყველაფერი ამქვეყნად. დოსტოევსკიმ თქვა: თუ გინდა, ადამიანი შეგიყვარდეს, უნდა გაიცნო, მაგრამ თუ გინდა გაიცნო, უნდა შეგიყვარდესო. პირველი იმპულსი სიყვარულია, შემდეგ არის მოწონება. ძალიან მკაცრი ვარ, მაგრამ სამუშაოსთან მიმართებაში. მომთხოვნი ვარ და კომპრომისებზე არ მივდივარ.”